محمدرضا عارف

از پرتال جامع مسئولین جمهوری اسلامي ايران
پرش به: ناوبری، جستجو

دکتر محمدرضا عارف، در سال 1330 ه.ش در خانواده‌ای مذهبی و اصیل در شهر یزد به دنیا آمد و در فرهنگ دینی و علمی این شهر مذهبی پرورش یافت. پدر ایشان حاج‏میرزا احمد عارف، یکی از بازاریان اصیل و سرشناس و از چهره‌های مذهبی، مردمی و محبوب یزد و همچنین از خادمین شهیر حضرت سیدالشهدا است که مجالس روضه‌خوانی و روشنگری منزل ایشان در شهر یزد که در سال‌های قبل و بعد از انقلاب به عنوان پایگاه دانشجویان، دانشگاهیان و فرهیختگان انقلابییزد و کشور به شمار می آمده زبانزد خاص و عام بوده و هست. دکتر عارف از همان دوران کودکییک نابغه بالفطره بود چرا که به گفته تعدادی از معلمین و دوستان و همکلاسی‌های قدیمی‌شان بارها و بارها وقتی که معلمین سال‌های بالاتر در حل مسائل ریاضی با مشکل مواجه می‌شدند ایشان را که در کلاس مقطع پائین­تری بودند صدا می‌کردند تا از نبوغ ایشان برای حل مسئله‌ها کمک بگیرند.

-دوران تحصیل محمدرضا عارف سرانجام پس از کسب رتبه اول ریاضی کشور در سال 1348، با اخذ دیپلم ریاضی در سال 49 وارد دانشکده فنی دانشگاه تهران شده و در سال 1354 با کسب معدل 91 /3 و رتبه اول فارغ التحصیل شد. ایشان با استفاده از بورس تحصیلی دانشگاه صنعتی اصفهان برای ادامه تحصیل عازم آمریکا شد و در سال 1355 مدرک فوق لیسانس مخابرات با معدل کامل 4 و در سال 1359 مدر ک دکترای برق را از دانشگاه استانفورد نیویورک دریافت داشت.

-قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در دوران تحصیل در دبیرستان و دانشگاه درکنار نیرو های مسلمان و انقلابی ضمن فعالیت و مبارزات سیاسی ـ مذهبی به تبلیغ اندیشه امام خمینی (ره) و توزیع رساله معظم له پرداخت. در سال 1352 توسط کمیته مشترک ضد خرابکاری ساواک دستگیر شد.

-پس از انقلاب محمدرضا عارف پس از پیروزی انقلاب اسلامی سمت‌های مختلفی را در شرکت مخابرات، وزارت فرهنگ و آموزش عالی و دانشگاه تهران عهده‌دار شد و از شهریور 1376 تا خرداد 1379 به عنوان وزیر پست و تلگراف و تلفن سپس به عنوان رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و در نهایت از سال 1380 تا 1384 به عنوان معاون اول آقای خاتمی و دولت اصلاحات انجام وظیفه کرد. ایشان همچنین استاد درجه یک دانشگاه‌های صنعتی شریف، تهران و صنعتی اصفهان با هدایت بیش از 40 پایان‌نامه دکترا و فوق‌لیسانس و پیشقدم در راه‌اندازی دکترای برق در دانشگاه‌های تربیت مدرس، صنعتی اصفهان، دانشگاه یزد و ... هستند و همچنین نظریه‌پرداز مطرح شبکه‌های مخابراتی می­باشد که یک شبکه جهانی هم به نام ایشان "Aref" ثبت گردیده است. دکتر عارف چند سالی را به صورت افتخاری در دانشگاه صنعتی شهر اصفهان این شهر به تدریس و پژوهش پرداختند.

-تألیف، تحقیق، ترجمه ترجمه 3 کتاب تخصصی که یکی از آنان بعنوان کتاب سال 1369 معرفی گردید، وی علاوه بر این بیش از 40 مقاله علمی ارائه کرده است.

-سمت ها معاون شرکت مخابرات 1359 تا 1360 سرپرست شرکت مخابرات معاون دانشجویی وزارت فرهنگ و آموزش عالی 1361 تا 1362 معاون آموزش وزارت فرهنگ و آموزش عالی 1361 تا 1362 قائم مقام وزارت فرهنگ و آموزش عالی معاون آموزشی وزارت فرهنگ و آموزش عالی 1362 تا 1363 مشاور آموزشی،قائم مقام وزیر در هیات های ممیزه 1369 تا 1376،رییس دانشگاه تهران 1373 تا 1376 وزیر پست و تلگراف و تلفن از سال 1376 تا خرداد 1379 معاون رییس جمهور و رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ازسال 1379 تا شهریور 1380 معاون اول رییس جمهور از سال 1380

-خانواده محمدرضا عارف با خانم دکتر حمیده مروج، از نخبگان استان یزد و دارای مدرک فوق تخصص پوست از بهترین دانشگاه ایران و عضو هیئت علمی دانشکده پزشکی دانشگاه شهید بهشتی ازدواج کرد که ماحصل این ازدواج 3 فرزند پسر به نام­های حمیدرضا، وحید و سعید می­باشد. هر سه آنها ازدواج کرده‌اند و عروسان وی آذری، بیرجندی و اصفهانی هستند. همسران فرزندان عارف طبق آنچه که گفته شده از خانواده مشهور سیاسی و یا اقتصادی نیستند. پسر اول عارف حمیدرضا عارف در یکی از دانشگاه‌های آمریکا در مقطع دکترا تحصیل می‌کند که در حال حاضر(خرداد 92) به ایران برگشته است. وحید عارف دارای کارشناسی ارشد مخابرات دانشگاه صنعتی شریف است و فرزند آخر وی نیز در رشته پزشکی تحصیل می‌کند. دکتر حمیده مروج تفرشی که اولین مبتکر طرح پوست ترمیمی در جهان و از افتخارات علمی کشور درطول انتخابات 92 در کنار همسرش حضور فعالی داشت. از جمله آن می‌توان به اولین مصاحبه مطبوعاتی محمدرضا عارف در جمع خبرنگاران و حضور پررنگ او در اولین مستند تبلیغاتی عارف اشاره کرد. همسر عارف که دارای ظاهری متفاوت از همسران دیگر کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری است و به گفته برخی از رسانه ها نحوه پوشش وییادآور پوشش زنان ترک از جمله همسر اردوغان و یا عبدالله گل است دارای تخصص پوست و در بیمارستان شهدای تجریش و خاتم‌الانبیاء سابقه فعالیت دارد. وی در مورد چگونگی ازدواجش با عارف نیز گفته «قبل از انقلاب دکتر عارف دبیر انجمن اسلامییکی از دانشگاه‌های آمریکا بود و از فعالان سیاسی بود. او در نامه‌ای به دوستان خود در انجمن‌های اسلامی ایران می‌نویسد که دختری را برای ازدواج با او معرفی کنند که اهل یزد باشد و در آن زمان حمیده مروج 21 ساله که ویژگی‌های مورد نظر عارف را داشته به او معرفی می‌شود و با هم ازدواج می‌کنند.»

-مجلس هشتم محمدرضا عارف در انتخابات مجلس هشتم شرکت و سپس انصراف داد. حضور او در این انتخابات تا آن حد قطعی بود که کارگزاران سازندگی از او به عنوان سرلیست خود یاد می‌کردند. هدایت آقایی عضو ستاد ائتلاف اصلاح‌طلبان در این زمینه گفته بود: «محمد رضا عارف بطور قطع سرلیست ائتلاف اصلاح طلبان در انتخابات مجلس هشتم خواهد بود.» وی در مورد این تصمیم خود می‌گوید: «اواخر سال 85، دوستان جمع‌بندی‌هایی از عملکرد دولت و عدم حضور اصلاح‌طلبان در صحنه داشتند و از عدم تداوم روند خوب پیشرفت و توسعه کشور به‌ ویژه در قالب برنامه چهارم توسعه، احساس نگرانی می‌کردند. احساس می‌شد که برای اصلاح‌ امور و برگرداندن کشور به مسیر پیشرفت، باید مشارکت جدی در انتخابات مجلس داشته باشیم» وی ادامه می‌دهد: «این را هم بگویم که با اینکه مجلس جایگاه مهمی در نظام ما دارد، اما هیچ‌گاه حقیقتاً روحیه کار مجلسی نداشته ام و احساسم این است که در کار‌های اجرایی و علمی موفقیت بیشتری دارم. اما جمع‌بندی دوستان بر حضور فعال و معنی‌دار در انتخابات بود تا یک فراکسیون اکثریتی که در برگیرنده دو جناح اصلی کشور باشد را در مجلس هشتم رقم بزنیم. دوستان معتقد بودند که اگر من ثبت نام کنم، شاید حول محور من بتوان چنین فراکسیونی را در مجلس هشتم تشکیل داد و این اجماع را فراهم کرد. با اینکه من خودم علاقه‌ای به حضور در مجلس نداشتم، اما چون همیشه از نظرات اجماعی دوستان تمکین می‌کنم، ثبت‌نام کردم.» عارف می‌گوید: «در موقع ثبت‌نام هم گفتم که امیدوارم انتخاباتی سالم با مشارکت حداکثری و اجرای قانون داشته باشیم. خیلی از دوستانی که فکر می کردم توانمندی لازم برای حضور در مجلس دارند - فارغ از مواضع سیاسی‌شان- را به حضور در انتخابات و کاندیداتوری تشویق کردم. اما متاسفانه تصمیمی که برای حذف برخی نیرو‌های مومن، توانا و دلسوز گرفته شد؛ مجالی برای تداوم حضور من نگذاشت. من همواره سعی کرده‌ام که تصمیمات تند سیاسی نگیرم، مگر برای مسائل کلان و مهم، چون برای کشور هزینه دارد. با این وجود در آن مقطع احساس کردم که راهیجز انصراف نیست.»

-انتخابات 84 و کناره گیری به نفع هاشمی عارف در سال 84 در حالی که تمایل داشت در انتخابات شرکت کند ولی به دلیل حضور هاشمی ثبت‌نام نکرد. وی در این زمینه می‌گوید: «من سال 84 با توجه به شرایط آمادگی نامزدی نداشتم و به قول معروف دوست داشتم بروم دنبال درس و مشق و کار‌های دانشگاهی‌ام. اما دوستانی می‌خواستند که وارد عرصه شوم. آن زمان خدمت آقای هاشمی رسیدم و از ایشان پرسیدم که اگر شما می‌آیید، من هیچ اقدامی نکنم. من خودم را با برخی شخصیت‌های بالای نظام اصلاً مقایسه نمی‌کنم که مثلا ببینم کارایی من بیشتر است یا آنها؟ من مفید‌ترمیا آنها؟ چون برداشتم همیشه این بوده که اگر آقای هاشمییا خاتمی بیایند من می‌توانم در خدمت آنها باشم، اما اگر من بیایم، آنها قاعدتاً نمی‌توانند عضوی از کابینه من باشند. البته باید از تجربه و نقطه نظراتشان استفاده کرد. مشکل ما این است که از بخشی از نیرو‌های مومنی که همه سرمایه‌‌شان، تجربه 30 ساله اشان است، استفاده نمی‌شود.» وی ادامه می‌دهد: «مهمترین دلیلی که سال 84 من به عرصه نامزدی انتخابات ریاست جمهوری نیامدم، همین بود که از دوستان نزدیک آقای هاشمی شنیدم که ایشان خواهند آمد. من آن زمان معاون اول دولت آقای خاتمی بودم و امکانات زیادی در اختیارم بود. اگر می‌خواستم از آن امکانات استفاده کنم هم حرف‌ و حدیثی پیش نمی‌ آمد . می‌توانستم هر زمان به سفر استانی بروم و همه هم از حضورم استقبال می‌کردند. چون من شخصیت دوم کابینه بودم، اما به خاطر آقای هاشمی کنار رفتم. البته در آن زمان تفرق زیادی میان کاندیدا‌های اصلاح‌طلب بود و با چهار - پنج نفر می‌خواستند در عرصه حضور یابند. من نمی‌خواستم که در کنار آنها قرار بگیرم. اگر اجماع و جمع‌بندی خوبی می‌شد، حاضر بودم جلو بیایم.»

-انتخابات 88؛ اگر خاتمی بیاید ... عارف خود را آماده کرده بود که در انتخابات خرداد 88 شرکت کند ولی این بار نیز حضور خاتمی او را منصرف کرد. عارف در این زمینه می‌گوید: «سال 88 هم ابتدا آقای خاتمی می‌گفتند من نمی‌آیم. من به دوستانم گفتم که اگر آقای خاتمی بیایند، من همان لحظه کنار می‌کشم. همینکار را هم کردم و حتییک ساعت هم برای اعلام انصرافم معطل نکردم. هرگز هم خودم را با آقای خاتمی مقایسه نکردم که مثلا در انتخابات سال 88 من مناسب‌ترم یا آقای خاتمی؟ ممکن است در جمع‌های دوستان خودمان، خودم را با برخی دیگر از افراد مقایسه کنم و ببینم که کی مناسب‌تر است، اما قطعاً چنین مقایسه‌ای را بین خودم و آقایان خاتمی و هاشمی نخواهم کرد.»

-عارف و فتنه 88 عارف در باره تهمت تقلب در انتخابات می‌گوید: ادعای «تقلب در انتخابات» باید اثبات بشود. من مساله «تقلب»‌ را مذموم می‌دانم و معتقدم که یک مسئول مؤمن و مسلمان حتماً براساس قانون عمل می‌کند و خطا نمی‌کند. این فرض من است که چون رأی «امانت» است، اگر خیانتی در امانت بشود، افراد مسئولند. مسئولان برگزاری انتخابات هم در مقابل مردم و هم در مقابل وجدان خودشان و هم در برابر خداوند مسئولند. باید مسئولین برگزاری انتخابات افرادی سالم، صالح، مؤمن، باانگیزه و امانت‌دار باشند. اگر این را بپذیریم، دیگر نباید خیلی نگران تقلب در انتخابات باشیم. البته در عین حال مراجع قانونی هم برای بررسی شکایت‌ها وجود دارند و باید از طریق آنها عمل کنیم. قانون مراجع تصمیم‌ گیرنده را مشخص کرده و باید از همان مراجع اقدام شود.» خود داری از اظهار نظر صریح وی از اظهار نظر صریح درباره آشوب های بعد از انتخابات خود داری کرده و در پاسخ به سوال خبرنگاری که از او می پرسد نظرش درباره اردوکشی های خیابانی بعد از انتخابات چیست می گوید: « الان دو جناح اصلی در کشور داریم که هم نیروهای باانگیزه و مؤمن دارند و هم افراد تندرو. من معتقدم که باید مراقب تندروها در هر دو جناح بود. خوشبینانه اگر بنگریم، میتوان گفت که این افراد از روی دلسوزی، اقدامی انجام میدهند، اما کارشان نتیجه‌ عکس دارد. از این‌رو جریان حاکم بر هر جناح، باید از تندرو‌ها مراقبت کند، چون رفتارشان برای کشور هزینه‌هایی دارد. در 30 سال گذشته هم هزینه بسیاری برای تندروی‌ها پرداخت کرده‌ایم. اگر در این مدت یک مشی اعتدالی را دنبال می کردیم و حتی برای احقاق حقمان تحمل می‌کردیم، وضع جناح‌های سیاسی و کشورمان بهتر از این بود.» اگر جای نامزدهای مغلوب بودم ... عارف در پاسخ به این سوال که اگر جای نامزدهای مغلوب انتخابات 88 بودید چه می‌کردید نیز می‌گوید: برخورد قانونی می‌کردم، به مردم و طرفداران نیز می‌گفتم از طریق مراجع قانونی اعتراضشان را پیگیری کنند. نه تنها در آن مقطع که همواره معتقدم در هر مساله‌ای باید از طریق مراجع قانونی، خواست‌هایمان را دنبال کنیم. سکوت بعد از انتخابات محمدرضا عارف از جمله سیاستمدارانی است که در دوره بعد از انتخابات سکوت پیشه کرد و چیزی نگفت. وی در مورد چرایی سکوت خود در این دوره می‌گوید: «ریشه سکوت من به سال 84 بازمی‌گردد و بیشتر هم متوجه جناح خودمان است.»

-احتمال حضور در انتخابات 92 عارفیکی از نامزدهای مطرح انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری است. رسانه‌ها از او به عنوان یکی از نامزدهای جبهه اصلاحات یاد می‌کنند ولی او خود می‌گوید هیچیک از طیف‌های سیاسی را نمایندگی نمی‌کند: « من هيچ نهاد و جريان سياسی را نمايندگی نمي‌كنم و فقط ديدگاه خود را می گويم. بنده حداقل برای خودم شركت در انتخابات را يك ضرورت و تكليف مي‌دانم. ما انقلاب را قبول داريم و استفاده از فرصت انتخابات يك حق است. اما چگونگی شركت در انتخابات بسته به شرايط زمانی متفاوت مي‌شود، گاهی يك جريان با تمام نيرو وارد انتخابات مي‌شود و گاهی احساس مي‌كند كه بنابه دلايلی بايد فيتيله‌ها را پايين بكشد. لازم می دانم در انتخابات بعدی تمام جريانات داخل نظام عليرغم اختلاف سلايق، كدورت‌ها و بي‌مهری هايی كه شده بايد در صحنه حضور يابند تا انتخابات پرشوری را داشته باشيم.»

-دلایل عارف برای اعلام حضور در انتخابات عارف در دیدار با جمعی از اعضای جبهه مردمی اصلاحات همچنین دلیل حضور خود را وجود فضای سرد بعد از انتخابات سال 88 عنوان کرده و می‌گوید: تکلیف این بود که اعلام حضور کنم؛ البته این اعلام حضور به منزله نامزد شدن نیست، بلکه مثبت کردن فضا برای حضور در انتخابات است. معاون اول دولت اصلاحات در خصوص اینکه ملاک انتخاب نامزد چگونه باید باشد گفت: دیگر شرایطی نیست که کسی ناشناخته نامزد شود، باید با توجه به تجارب فرد در بخش‌های مختلف و همچنین بر اساس عملکردها به یک ارزیابی رسید تا فردی که نامزد می‌شود، توان رو به رو شدن با چالش‌های فراوان را داشته باشد. وی در ادامه با مخاطب قرار دادن مجریان برگزاری انتخابات بیان کرد: برگزارکنندگان برای انتخابات پرشکوه باید نشان دهند که امانت‌دار رأی مردم هستند و طبق قانون عمل کنند. عارف همچنین سه اصل اعتقاد به همه ارزش‌های حاکم بر انقلاب و ارزش‌هایی که مردم بر اساس آن انقلاب کردند، میثاق مردم با حکومت یعنی قانون اساسی و استفاده از ظرفیت و پتانسیل‌ها در کشور را به عنوان اصول خود در انتخابات کشور برشمرد و افزود: معتقدم باید همه اصول قانون اساسی اجرا شود، چرا که مشکلات کنونی بر آمده از عدم پایبندی و عمل به قانون و کنار گذاشتن آن است. وی ادامه داد: دولت آینده باید مجری کامل قانون در کشور باشد درعین حال که اصلاح قانون هم میسر است. به گفته وی کسی که در انتخابات پیروز می‌شود باید خود را متعلق به همه مردم بداند و شایسته‌سالاری را در عمل نه در شعار محقق کند. وی همچنین حضورش به عنوان نامزد انتخابات ریاست جمهوری را منوط به جمع‌بندی نهایی دانسته و افزود: برنامه‌ریزی و نظرسنجی ما بر اساس برگزاری جلسات با افراد و گروه‌های مختلف به نحوی است که اگر خواستیم بیاییم به قصد پیروزی می‌آییم.

-برای نظام شرط نمی گذارم عارف شرط و شروط برخی از اصلاح‌طلبان و اصحاب فتنه برای نظام جهت حضور در انتخابات را رد کرده و می‌گوید: «من به ارزش ها و تمام اصول قانون اساسی اعتقاد دارم اگر برای انتخابات ریاست جمهوری بیایم برای برد خواهم آمد. اگر مطمئن باشم که 60 درصد نظرسنجی ها به سودم خواهد بود حتما می آیم. اما نگاهم این نیست که به هر قیمتی پیروز شوم. برخی می گویند اولین شرط ما آزادی زندانیان سیاسی است و اینیعنی به بن بست رسیدن. راهی که من در پیش گرفته ام؛ سخت است. من هیچ شرطی برای ورود به انتخابات ندارم و چون مواضع این چنینی نمی گیرم طرفدار دوآتشه هم ندارم.»

-عارف و جریان انحرافی عارف به جریان انحرافی اعتقادی ندارد و آن را ساخته ذهن بخشی از اصول­گرایان می­داند تا بدین وسیله مسائل و مشکلات را به دوش دیگری بیندازند. عارف معتقد است. اگر قرار به توبه اصلاح‌طلبان از جریان فتنه برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری آینده باشد، طبعاً اصولگرایان هم باید برای حضور در انتخابات از جریان انحراف اعلام برائت و توبه کنند.

-حمله به عارف از اردوگاه اصلاحات بعد از آن که زمزمه‌های حضور عارف در انتخابات 92 بلند شد و این زمزمه‌ها حالت فریاد به خود گرفت؛ حمله به وی از سوی اردوگاه اصلاح‌طلبان شروع شد، همان اصلاح‌طلبانی که عارف دلیل سکوت خود بعد از فتنه 88 را آن‌ها می‌داند. در این راستا سایت خبری بازتاب امروز با حمله به عارف نوشت: «با آنکه خاتمی بارها حضور اصلاح طلبان را نیازمند بستری مناسب دانسته اند که اکنون فراهم نیست، عارف، اصرار بر کاندیداتوری دارد و تنها عاملی که موجب کاندیداتوریش می شود را افزایش ده درصد در مشارکت در انتخابات معرفی می کند که مشخص نیست این ده درصد قرار است به چند درصد اضافه شود و وی از کجا از این افزایش دو ماه مانده به انتخابات مطمئن می شود تا ثبت نام کند!» بازتاب امروز ادامه داد: « در حالی که شش ماه تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری باقی مانده است، برخی تحرکات چهره هایی همچون محمدرضا عارف که خود را تلویحاً کاندیدای اصلی اصلاح طلبان معرفی می کند، اما کمتر موضع گیری جدی و کنش گری سیاسی از وی نه به عنوان یک اصلاح طلب که حتی به عنوان یک سیاستمدار حساس به مسائل مهم مملکت و مردمش شاهد نبوده اند و علی الظاهر به یک باره با چتر در میانه ضیافت انتخابات فروده آمده، با بازخوردهای منفی مواجه شده است.» این حملات تا آنجا ادامه یافت که اعلمی نماینده تبریز در مجلس ششم گفت: عارف اصلاح‌طلب نیست. وی گفت: در واقع اصلاح‌طلب بودن یک فرد را باید از عملکرد و مواضع او تشخیص داد. با تعریفی که بنده از اصلاحات و اصلاح‌طلبی دارم، هیچیک از آقایان عارف و کمالی، اصلاح‌طلب محسوب نمی‌شوند. وی افزود: هرچند که هنوز هم شواهد حاکیست، جبهه اصلاحات باز همچون گذشته، اسیر شخصیت زدگی، شخصیت محوری، نداشتن برنامه و راهبرد مشخص و عدم انسجام و سازمان‌دهی و وجود شب پره هائی است که در غیاب ماه درخشنده به نام اصلاح‌طلب بازیگر میدان می‌شوند و برای کسب موقعیت و مقام خود به معامله می‌پردازند که البته بخشی از نواقص و کمبودها مانند عدم انسجام و سازمان‌دهی، ناخواسته بوده و بر این جریان سیاسی تحمیل شده است.

-ثبت نام در انتخابات محمد‌رضا عارف معاون اول دولت خاتمی و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در روز چهارم ثبت نام با حضور در وزارت کشور براییازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام کرد. وی را در این ثبت نام، حاجی صوفی، معتمدی، توفیقی و حسن رسولی همراهی می کردند.

-انصراف از نامزدی انتخابات ریاست جمهوری محمد رضا عارف نامزد انتخاباتی اصلاح طلبان پس از اعلام رسمی شورای 10 نفره مشورتی اصلاح طلبان در حمایت از کاندیداتوری حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری با صدور اطلاعیه ای از ادامه رقابت انصراف داد. پیشتر محمدرضا عارف اعلام کرده بود که در صورت محوریت محمد خاتمی، ائتلاف انتخاباتی را خواهد پذیرفت. وی در نامه‌ای خطاب به مردم ضمن اعلام انصراف از کاندیداتوری انتخابات در بیان دلایل این اقدام تصریح کرد: از ابتدای ورودم به عرصه انتخابات بارها بر موضع تمکین از اجماع با محوریت جناب آقای خاتمی تاکید کرده‌ام و همچنین بر اساس منشور اخلاق انتخاباتی، خود را متعهد به رعایت اخلاق و انجام تعهداتم می‌دانم.

متن کامل نامه محمدرضا عارف خطاب به ملت ایران به این شرح است: ملت شریف ایران، با اهدا سلام و درود غروب دوشنبه بیستم خرداد ماه، مرقومه ای از جناب آقای سید محمد خاتمی دریافت نمودم. ایشان طی این نامه در مقام رهبری اصلاحات، ادامه حضورم را در صحنه انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری به مصلحت ندانسته اند. از آنجا که از ابتدای ورودم به عرصه انتخابات بارها بر موضع تمکین از اجماع با محوریت جناب آقای خاتمی تاکید نموده ام و همچنین بر اساس منشور اخلاق انتخاباتی منتشر شده توسط اینجانب، خود را متعهد به رعایت اخلاق و انجام تعهداتم می دانم. لذا با عنایت به نظر صریح جناب آقای خاتمی و تجارب انتخابات دو دوره گذشته ریاست جمهوری، انصراف خود را از ادامه رقابت های انتخاباتی اعلام می دارم.خلق صحنه های به یاد ماندنی توسط شما مردم سربلند در دوره فعالیت های انتخاباتی ام، عامل موثری برای حرکت در مسیر تحقق حماسه سیاسی و نشانی از شکل گیرییک پایگاه و سرمایه بزرگ اجتماعی است. اینجانبگذشتن از حق خویش به نفع ملت بزرگ و ایران سربلند را مصداق روشن اصلاح طلبی واقعی می دانم. از آنجا که اعتقاد دارم شرکت در انتخابات، هم حق و هم تکلیف است، از مردم هماره سرافراز ایران صمیمانه می خواهم با حضور پر شور در انتخابات 24 خردادماه، عزت و بقای جمهوری اسلامی و عظمت ایران و خلق حماسه سیاسی را تداوم بخشند. در پایان از همه مردم عزیز کشورم برای همراهی بزرگوارانه شان تشکر می کنم و اعلام می دارم در همه شرایط در کنار ایشان خواهم ماند.

ارادتمند شما محمدرضا عارف شامگاه بیستم خردادماه هزار و سیصد و نود و دو

-سمت عارف در دولت روحانی 19آبان ماه سال 1392 بود که محمدرضا عارف با حکم محمد فرهادی، رییس وقت جمعیت هلال‌احمر به عنوان عضو شورای عالی جمعیت هلال‌احمر و مشاور عالی رییس جمعیت در امور بشردوستانه منصوب شد. در حکم فرهادی خطاب به محمدرضا عارف آمده بود: «نظر به شایستگی، تعهد و سوابق مفید و ارزنده جنابعالی، به موجب این ابلاغ به عنوان "مشاور عالی رییس جمعیت هلال‌احمر در امور بشردوستانه" منصوب می‌شوید. با توجه به وظایف و مأموریت‌های ذاتی جمعیت هلال احمر در راستای تسکین آلام بشری و دفاع از ارزش‌های انسانی از جنابعالی انتظار دارم تمام توان، تخصص و تجارب خویش را در راستای ترویج مفاهیم و مقررات حقوق بشردوستانه در سطح ملی و همچنین توسعه و اجرای این دست از فعالیت‌ها در سطح بین‌المللی بر اساس قوانین جاری کشور و در راستای سیاست‌های دولت جمهوری اسلامی ایران بر طبق اساس‌نامه به‌کارگیرید و راهکارهای اجرایی و کاربردی پیشنهادی خود را در اختیار این‌جانب قرار دهید. بالندگی و توفیق روزافزون شما را در تحقق اهداف نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران از خداوند یگانه و مهربان مسألت دارم.»

حکم دوم فرهادی برای عارف رییس جمعیت هلال‌احمر در حکم دیگری خطاب به محمدرضا عارف آورده بود: «به استناد بند 6 قسمت الف از ماده 10 اساس‌نامه جمعیت به موجب این ابلاغ به عنوان عضو شورای عالی جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران منصوب می‌شوید. امید است با استعانت از الطاف الهی و بهره‌گیری از تجارب ارزنده خود در اجرای وظایف و اختیارات شورای عالی مصرح در قانون اساس‌نامه و همچنین در تحقق اهداف عالیه جمعیت و تقویت بنیادی فعالیت‌های محوله با تعامل با سایر اعضای شورای عالی کوشا باشید. بالندگی و توفیق روزافزون شما را در تحقق اهداف نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران از خداوند یگانه و مهربان، مسألت دارم». محسن قمی حجت الاسلام محسن قمی، در سال 1339 در روستای "مامازند" از توابع شهرستان "ورامین" واقع در تهران متولد شد. پس از طی تحصیلات ابتدایی، برای آموختن علوم حوزوی در 11 سالگی به قم و مدرسهٔآیت‌ الله گلپایگانی رفت و توانست به درجهٔاجتهادبرسد. وی در زمینهٔ تحصیلاتآکادمیک هم موفق بود و توانست مدرک دکترای خود را در رشتهٔ "فلسفهٔغرب" ازدانشگاهتهراناخذکند. حجت الاسلام قمی از 14 سالگی به کار تدریس و فعالیت‌های علمی مشغول شد. از جمله مسئولیت‌های سیاسی وی می‌توان به عضویت در مجلس خبرگان رهبری، رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، نماینده شورای عالی انقلاب فرهنگی در هیئت نظارت بر مطبوعات و ... اشاره کرد.

-خانواده در جریان انقلاب اسلامی و دفاع مقدس 5 تن از اعضای خانواده حجت الاسلام محسن قمی به شهادت رسیدند: شهید "حسن قمی"، برادر حجت الاسلام قمی و فرمانده سپاه بوکان که در تاریخ 17 شهریورماه 1359 به شهادت رسید. شهید علی قمی"، برادر حجت الاسلام قمی و عضو سپاه پاسداران که در آبادان و در تاریخ 19 دی‏ماه 1359 به شهادت رسید. شهید "حاج ولی الله قمی"، برادر حجت الاسلام قمی، طلبه جانباز و رئیس بنیاد شهید پاکدشت، که در تاریخ 5 مردادماه 1367 به شهادت رسید. شهید "وحید قمی" برادر زاده حجت الاسلام قمی، دانش آموز سوم راهنمایی و فرزند شهید "حسن قمی"، که در منطقه "حاج عمران" و در تاریخ 25 مردادماه 1362 به شهادت رسید. "حاجیه منور کفائی زاده تهرانی" مادر حجت الاسلام محسن قمی، که در فاجعه خونین مکه مکرمه در سال 1366 به شهادت رسید.

-مدارج تحصیلی حجت الاسلام محسن قمی، در سن 5 سالگی قرآن را از پدر خویش آموخت و تحصیلات ابتدایی را از 7 سالگی آغاز و در مدرسه اندیشه گذراند. در سال 1350 و در سن 11 سالگی برای تحصیل علوم حوزوی به قم رفت و در مدرسه حضرت "آیت الله العظمی گلپایگانی" مشغول به تحصیل شد. وی سطوح عالیه تحصیل حوزوی خود را نزد اساتیدبزرگواری همچون حضرات آیات "فاضل لنکرانی"، "ستوده"، "اعتمادی"، "صلواتی" و "صالحی مازندرانی" به پایان برد و به درجه اجتهاد رسید.

تحصیلات آکادمیک وی ضمن تحصیل و تدریس در حوزه علمیه قم، تحصیلات دانشگاهی خود را در مدرسه عالی قضایی تربیتی قم آغاز و مدرک کارشناسی خود را در رشته "علوم تربیتی" اخذ کرد. سپس مقطع کارشناسی ارشد را در رشته "فلسفه محض" و در دانشگاه تهران به پایان برد و دکترای خود را نیز در سال 1383 از دانشگاه تهران و در رشته "فلسفه غرب" اخذ نمود.

-مسئولیت‌ها و سوابق اجرایی نماینده شورای عالی انقلاب فرهنگی در هیئت نظارت بر مطبوعات عضو مجلس خبرگان رهبری در دور سوم و چهارم از استان تهران معاون ارتباطات بین‌الملل دفتر مقام معظم رهبری (از سال 1384) رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها (1384-1378) نماینده مردم شریف تهران در سومین دوره مجلس خبرگان رهبری ( از سال 1377 تا 1385) عضو هیأت امنای دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم (با حکم مقام معظم رهبری) مدیر دایرةالمعارف علوم عقلی اسلامی وابسته به موسسه آموزشی، پژوهشی امام خمینی (از سال 1375 تا 1377) عضو شورای‌عالی انقلاب فرهنگی با حکم مقام معظم رهبری نماینده شورای عالی انقلاب فرهنگی در شورای عالی جوانان عضو شورای نمایندگان مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور با حکم مقام معظم رهبری عضو هیأت امناء مراکز مؤسسات پژوهشی کشور (منطقه 2)

-حضور در جبهه در دوران دفاع مقدس حجت‌الاسلام محسن قمی با شروع جنگ تحمیلی همراه با برادران خویش عازم جبهه‌های جنگ شد و در سال 1360 در هنگام محاصره آبادان مجروح گردیده و به مقام رفیع جانبازی نائل آمد.

-سوابق علمی و فرهنگی عضو افتخاری هیات علمی جهاد دانشگاهی راهنمایی چندین پایان نامه سطح 3 و 4 حوزه علمیه قم و کارشناسی ارشد دانشگاهی ناظر طرح پژوهشی ارزیابی وضعیت فرهنگی کشور (دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی) عضو هیات نظارت و ارزیابی فرهنگی و علمی کشور (به انتخاب شورای عالی انقلاب فرهنگی) عضو هیأت امنا و از اعضای حقوقی جامعة المصطفی (ص) العالمیه (این مؤسسه در زمینه معارف و فرهنگ اهل بیت (ع) فعالیت می‌کند.)

-فعالیت‌های آموزشی حجت الاسلام قمی، از سن 14 سالگی شروع به تدریس دروس ادبیات و مقدماتی در حوزه علمیه قم کرد. وی تدریس در مقطع فوق لیسانس در دانشگاه های تهران و باقرالعلوم(ع) قم، و همچنین تدریس دروس "فلسفه غرب" و "عرفان اسلامی" در دانشگاه باقرالعلوم (ع) و موسسه آموزشی امام خمینی(ره) در مقطع فوق لیسانس را در کارنامه آموزشی خود دارد.

-تألیفات الاصول و الفقه المقارن، به زبان عربی سال چاپ 1380 مبانی نظری پست مدرنیسم، سال چاپ 1380 برهان تجربه دینی (منتشر شده در نشریه "نقد و نظر") بسیط الحقیقه کل الاشیاء و لیس بشی منها (به زبان عربی و منتشر شده در نشریه "نقد و نظر") انقلاب النسبه بین الادلة المتعارضه، به زبان عربی دور الحکومة و الورود فی الاصول فی ضوء نظریه الشیخ الانصاری، به زبان عربی داوری و ارزیابی مکاشفات عرفانی (منتشر شده در نشریه "معرفت") اثبات وجود خدا از طریق تجربه دینی نقش نظریه بازی‌های زبانی در نظر فرا روایت‌های "فرانسوالیوتار" (منتشر شده در نشریه علمی تخصصی "اندیشه دینی") پیشینه ولایت فقیه در شیعه (منتشر شده در برخی نشریات کشور) ارائه ده‌ها مقاله و سخنرانی در سمینارها و کنفرانس‌های علمی و فرهنگی

-اهمیت بیداری اسلامی و تأثیر آن بر جهان از نگاه حجت الاسلام قمی حجت‌الاسلام محسن قمی، در نشست "بیداری اسلامی" که در 21 بهمن‌ماه 1390 همزمان با سومین روز کنفرانس وحدت اسلامی برگزار شده بود، طی سخنانی بیداری اسلامی را مورد توجه قرار داد و در خصوص این امر گفت: «بیداری اسلامی امری اتفاقی و تصادفی نیست بلکه امری تدریجی است. بیداری اسلامی همچنین به همه مجاهدانی که در سبیل خداوند پیش می‌روند، وعده پیروزی داده است. فرایند بیداری اسلامی در تلاش‌های بی‌دریغ علما، مجاهدان و اندیشمندان مسلمانی ریشه دارد که دست کم با قلم، اطلاع‌رسانی، آگاه‌سازی و با خون خود درخت بیداری اسلامی را که امروز شاهد به ثمر نشستن آن هستیم، آبیاری کردند. برخی از بزرگان عرصه بیداری اسلامی مانند سید جمال‌الدین اسدآبادی، شهید صدر و طلایه‌دار آن‌ها امام خمینی(ره) بیداری را آغاز کردند و مقام معظم رهبری بر تداوم و اهمیت آن اصرار دارند. پیروزی‌هایی که بیداری اسلامی در همین مدت کوتاه در کشورهای مختلف اسلامی به دست آورده، قرآن مجید با توجه به آیه "وعدکم الله غنائم کثیرة" تأکید دارد که ثمرات بیداری اسلامی بسیار بیش از آن است که انتظار می‌رود. مقام معظم رهبری در دیدار با بیش از 1200 نفر از جوانان انقلابی از بیش از 73 کشور این گذرگاه تاریخی را پیچ تاریخی خواندند و بر اهمیت و نقش آن در شکل‌دهی آینده تأکید کردند. ظهور ابرقدرت جدید امت اسلامییکی از مؤلف‌های این مرحله جدید و سرنوشت‌ساز تاریخی است. این ابرقدرت جدید از امکانات بی‌نظیر زیرزمینی مانند نفت و گاز و امکانات فراوان رو زمینی از قبیل انسان‌ها و جوانان انقلابی و باایمانی برخوردار است و علاوه بر پیشرفت‌های گسترده علمی بر نقاط مختلف و برجسته ژئوپلتیکی در جهان از قبیل تنگه "هرمز"، تنگه "جبل الطارق" و مناطق مهم دیگر تسلط دارد. جهان امروز شاهد صف‌بندی جدیدی با محوریت مقاومت است که نسبت به همه مذاهب و گروه‌های مذهبی و نژادی جهان اسلام، شمولیت دارد و همگی نسبت به مسئله قدس و فلسطین و از بین بردن غده سرطانی رژیم صهیونیستی، توافق نظر دارند...

ویژگی‌های ابر قدرت اسلامی و به هم خوردن نیروهای جهان در تقسیم بندی غرب مقام معظم رهبری با اعلام آشکار پشتیبانی از هرگونه جریانی در مقابله با رژیم صهیونیستی، این اعلام آشکار اعتماد به نفس و امید عمیقی در جوامع اسلامی پدید آورد مبنی بر اینکه امت اسلام از چنین قدرتی برخوردار است که هر تجاوزگری را دچار یأس و حرمان سازد. جنبه‌های عملی پدید آمدن ابرقدرتی اسلامی که صراحتاً علیه رژیم صهیونیستی تحرک دارد؛ اعلام شفاف حمایت از جریان مقاومت، امید تازه‌ای را در شریان‌های جهان اسلام به جریان انداخته است و نشانگر مرحله جدیدی از پایان نظام سلطه در جهان دارد و نشان می‌دهد که دیگر همه چیز در دیپلماسی سنتی خلاصه نمی‌شود و قدرت‌های مردمی و نیروهای تازه‌ای حضور یافته‌اند. تحرک نوظهور جریان سازش در جهان عرب که صراحتاً علیه مقاومت اسلامی به نفع غرب موضع‌گیری می‌کنند، این پدیده پدیده‌ای بی‌سابقه است و این امر نشانگر ترس مشترک غرب و مزدورانشان از رشد فرایند مقاومت در سطح جهانی است. ویژگی دوم این پیچ تاریخی، به هم خوردن تقسیم‌بندی سنتی غرب در خصوص نیروهای جهانی است. اقتصاد رو به رشد هند، ژاپن و کره و پیشرفت اقتصادی این کشورهاییکی از دغدغه‌های دیگر غرب است؛ چرا که این کشورها نیازمند انرژی هستند و ایران از منابع گسترده نفتی و گازی برخوردار است و لذا می‌کوشد به بهانه تحریم ایران، این کشورها را از منابع انرژی ایران محروم سازد و جلوی رشد اقتصادشان را بگیرد. انسان غربی امروز با پدیده جدید غرب و "تنهایی فرد انسانی" مواجه است. چرخش فرهنگی جدید که در غرب شاهد آن هستیم، نیازمند جهت‌دهی است که این امر با ارائه الگویی جامع از حکومت اسلامی بر مبنای شرایع اسلامی و مشارکت گسترده مردمی میسر خواهد شد و بدین ترتیب خلأ تئوریک موجود برطرف خواهد شد. حربه تفرقه‌افکنی که دشمنان برای تضعیف و تجزیه امت اسلام از آن بهره می‌برند و می‌کوشند با جعل عناوین ثانویه و ساختگی مانند اسلام سیاسی، اسلام تندرو، اسلام میانه رو و ... به هدف خود دست یابند و بنا بر رهنمودهای رهبری باید در برابر این تفرقه‌افکنی‌ها ایستاد. بیداری اسلامی به معنای بیداری کرامت انسان‌ها، بیداری علم و فناوری، بیداری آزادی‌ها و فرصت‌ها، بیداری عدالت، بیداری روح ایمان و رستگاری، بیداری هسته‌ای، بیداری امت اسلامی و مستضعفان جهان و بیداری مقاومت اسلامی است...»